pl | eng

Monoblock
czyli romantyzm plastikowego krzesła

Czytano 2574 razy


Wakacyjne podróże kierują nas w różne strony. Jednak niezależnie od kierunku, w dowolnym miejscu świata będziemy mieli okazję usiąść na najbardziej popularnym krześle w historii.

To monoblock – anonimowe, tanie, lekkie, przenośne, wodoodporne, ustawne, łatwe do czyszczenia, ważące około 2 kg plastikowe krzesło ogrodowe wykonane z polipropylenu za pomocą jednorazowego wtrysku.


Przygotowania do defilady na stadionie Jiangwan w Szanghaju. 2009. Źródło: boston.com

Historia plastikowych krzeseł i informacje dotyczące ich pochodzenia pełne są przeinaczeń i mistyfikacji. Fakty są jednak jednoznaczne. Pierwsze całkowicie plastikowe krzesło o wdzięcznej nazwie Universale zaprojektował włoski dizajner Joe Colombo w 1965 roku. Wykonane było z 5 części – siedzenia połączonego z oparciem z wyciętym uchwytem i 4 pojedynczych nóg. Było to pierwsze krzesło w historii wykonane z tworzywa sztucznego formowanego wtryskowo. Nakładane nogi umożliwiały regulowanie wysokości. Krzesło zostało wdrożone do masowej produkcji przez włoską firmę Kartell.



Joe Colombo. Krzesło Universale. 1965. Źródło: chairblog.eu, designboom.com

Jednak pierwszym krzesłem zrobionym z jednego kawałka tworzywa jest zaprojektowane w 1967 roku przez włoskiego projektanta Vico Magistretti (1920-2006) Selene. Krzesło jest wykonane z kawałka polistyrenu 3 mm grubości wzmocnionego włóknem szklanym. Magistretti rozwiązał trudności techniczne związane z wytrzymałością nóg, konfigurując je w kształcie litery "S". Pierwsze krzesło Selene Magistrettiego było produkowane od 1969 roku przez włoską firmę Artemide, a w 2002 roku jego produkcja została wznowiona przez Heller Design z nowoczesnego tworzywa ABS.



Vico Magistretti. Krzesło Selene. 1967. Źródło: chairblog.eu, designboom.com

Dla firmy Artemide Magistretti stworzył także eleganckie i nowoczesne fotele VicarioGaudi o płynnych liniach i równie elegancki fotel Russel dla firmy Serralunga.


Vico Magistretti. Fotel Russel. Źródło: bukowskismarket.com


Vico Magistretti. Fotel Gaudi. Źródło: bukowskismarket.com


Vico Magistretti. Fotek Vico. 1970. Źródło: pedrasepessegos.com

Mniej więcej w tym samym czasie (1959-1960) zostało zaprojektowane inne strukturalne krzesło jednoczęściowe z tworzywa sztucznego – konsolowe krzesło (bez tylnych nóg) duńskiego projektanta Vernera Pantona z tworzywa sztucznego luran-s (styren-akrylan-akrylonitryl), które mogło wejść do produkcji w 1970 roku w rezultacie rozwoju technologii formowania wtryskowego. Krzesło Pantona jest do dziś jednym ze sztandarowych produktów firmy Vitra.


Verner Panton chair. 1959-1960. Źródło: spacefurniture.com.au

Od czasu swojego debiutu w połowie lat 60. XX wieku, plastikowe krzesła przeszły ewolucję od dobrego, wyrafinowanego dizajnu, do masowego, taniego mebla zalegającego w magazynach i zaśmiecającego środowisko. Następne są w trakcie produkcji. Pierwsze masowo produkowane monobloki pochodzą najprawdopodobniej z francuskiej firmy Allibert lub amerykańskiej Grossfillex. Od tego czasu wyprodukowano ich miliony. W fabrykach na terytorium Rosji, Tajwanu, Australii, Meksyku, Stanów Zjednoczonych, Włoch, Francji, Niemiec, Maroka, Turcji, Izraela i Chin co 70 sekund wychodzi spod prasy monoblokowe krzesło. Gorąca polipropylenowa papka o temperaturze 220° C jest wtłaczana do formy pod ciśnieniem 1000 ton. Wczesne anonimowe monobloki kosztowały około 60 dolarów za egzemplarz, ale w miarę popularyzacji produkcji ich cena spadła do mniej niż 3 dolarów. Straszą wszędzie.


Współczesne monobloki. Źródło: apartmenttherapy.com


Źródło: plastikstuhl.de

Swoje monobloki zaprojektowało także wielu znanych projektantów (co jakiś czas pojawiają się próby odświeżenia ich wizerunku), jak Ross Lovegrove, Karim Rashid, Jasper Morrison, czy Philippe Starck.




Krzesła plastikowe Philippa Starcka. Źródło: pinterest.com



Mauro Fragiotta. Krzesło monoblock. 2012. Źródło: yankodesign.com

Coś intrygującego musi jednak być w tym pospolitym meblu, skoro inspiruje artystów. Takie krzesło łatwo "uczłowieczyć" i nadać mu nieoczekiwane znaczenia.





Źródło: etudes-studio.com, designboom.com, plastikstuhl.de, trendland.com

Jest jednak artysta, który całą swą dotychczasową twórczość poświęcił plastikowym krzesłom ogrodowym. To Bert Löschner, urodzony w 1981 roku w Zwickau niemiecki projektant produktu i artysta rzeźbiarz. Löschner zasłynął z serii prac Monoblok – spersonalizowanych rzeźb z pospolitych krzeseł ogrodowych. Eksperymenty z formowaniem krzeseł zajęły mu wiele czasu, zanim udało się je przekształcić w nowe kreacje przez termoformowanie. Löschner zniszczył 40 krzeseł podczas prób, nim był w stanie stworzyć swoją pierwszą rzeźbę. Nie udało się wykorzystać do rzeźb klejenia, jedynie gięcie w wysokich temperaturach przyniosło pożądane efekty. Teraz artysta tworzy fascynujące i niezwykłe obiekty z niezbyt wygodnych, nudnych, a wręcz brzydkich codziennych krzeseł. Charakterystyczne dla jego rzeźb jest to, że nadal są rozpoznawalne jako krzesła. Widać, że artysta ma do nich pozytywny stosunek i sprawia, że odbiorcy także odnoszą się do nich przyjaźnie. Nie wydaje się, aby zabrakło mu pomysłów. Zapytany, ile czasu zajmuje mu stworzenie rzeźby, twierdzi, że za długo, skoro na jego blogu jest nadal więcej szkiców niż obiektów.
http://bertloeschner.blogspot.com/ Inspiracją dla niego są interakcje z ludźmi, które zapewniają niekończący się strumień pomysłów. Artysta opisuje swoją artystyczną koncepcję jako "emocjonalny design". Może te emocje spowodują, że przychylniej spojrzycie na białe plastikowe monobloki?












Bert Löschner. Monoblock. Źródło: bertloeschner.blogspot.com 
 


Joanna Furgalińska