pl | eng

O sztuce przewrotnej
przy okazji wystawy Erwina Wurma w Mocaku.

Czytano 2609 razy


Czym nas sztuka zaskoczy? Czy nas zaskoczy? W działaniach artystycznych wszystko już było, a przynajmniej tak nam się w tej chwili wydaje. Techniki wyeksploatowano, środki formalne wyczerpano, wszelkie bariery przekroczono, a nowych motywów brak. Funkcja estetyczna sztuki niewątpliwie odchodzi w niepamięć. Drażnić, zaskakiwać, prowokować, drążyć trudne zagadnienia, zadawać niepokojące pytania, zachęcać do dyskusji – to dziś rola sztuki. Choć dawne rzemiosło w czasach postmodernizmu nie zostało odesłane do lamusa, jednak służy zupełnie innym celom. Renesans sztuki figuratywnej pojawił się jako reakcja na konceptualizm i abstrakcjonizm po latach ich supremacji. Nowa figuracja używa tradycyjnych technik do nowych celów i nie ma nic wspólnego z dawnym akademizmem. Dezorientowanie, szokowanie, zaskakiwanie, wprawianie widza w osłupienie i konsternację są nieodłącznymi atrybutami dzisiejszej sztuki. Sztuka stała się bezceremonialna i dosadna. Nie ma czasu na subtelności, gdy się bierze udział w wyścigu o uwagę odbiorcy. Wśród mocnych komunikatów sztuka także musi być mocnym komunikatem.


Erwin Wurm. One Minute Sculpture. 2011. Źródło: www.wallpaper.com

Erwin Wurm lubi ogórki, a szczególnie korniszony. Pojawiają się one regularnie w jego absurdalnych Jednominutowych rzeźbach wraz z ludźmi bez głów lub z głowami przenikającymi przez ściany albo szczoteczkami do zębów w uszach. Bezpośredniość, przewrotność, odrobina ironii, wyraźna stronniczość oraz zamiłowanie do absurdu i humoru, to kluczowe elementy jego twórczości. Sam artysta określa swoją sztukę mianem krytycznego cynizmu. Do 26 stycznia w krakowskim MOCAKu eksponowana jest pierwsza w Polsce wystawa Erwina Wurma Good Boy. Na wystawie są pokazywane najsłynniejsze realizacje artysty z cyklu Jednominutowe rzeźby, fotografie, obiekty oraz wideo. Obok wielkoformatowych prac, takich jak rzeczywistych rozmiarów Ciężarówka, czy odlanych w brązie ogórków, można obejrzeć słynnego Mężczyznę, który połknął świat oraz zdjęcia z sesji, którą artysta przygotował dla znanej marki odzieżowej Palmers, a która uznana za zbyt kontrowersyjną, została odrzucona przez zleceniodawcę.


Erwin Wurm. Good Boy. MOCAK. Kraków. 2013/2014. Źródło: www.mocak.pl

Urodziny w 1954 roku Erwin Wurm mieszka i pracuje w Limbergu w Austrii. Studiował historię sztuki, germanistykę oraz literaturoznawstwo na Uniwersytecie w Grazu, sztuki plastyczne w Mozarteum w Salzburgu oraz design na Uniwersytecie Sztuki Stosowanej i Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. W 2013 roku został wyróżniony nagrodą Grand Austrian State Prize jako jeden z najważniejszych współczesnych artystów austriackich.
Wszystkie swoje prace artysta określa jako rzeźby, bez względu na to, czy są to fotografie, obiekty, rysunki, czy wideo. Powstają one często jako wariacje polegające na zmianach dokonywanych w obrębie masy i objętości rzeczy.
http://www.mocak.pl/good-boy
Oto niektóre z rzeźb, które można obejrzeć na wystawie w Krakowie:


Erwin Wurm. Mężczyzna, który połknął świat. 2006. Źródło: www.mocak.pl


Erwin Wurm. Topniejący Guggenheim. 2005. Źródło: www.mocak.pl


Erwin Wurm. Ciężarówka. 2006. Źródło: www.wz-newsline.de


Erwin Wurm. Sesja dla Palmers. 1996. Źródło: suyhnc.tumblr.com

Oraz inne popularne prace artysty.





Erwin Wurm. Rzeźby. Źródło: designboom.com

Urodzona w 1981 roku, mieszkająca i pracująca w Paryżu francuska artystka Suzy Lelièvre oparła swoją sztukę na elemencie zaskoczenia. Przedmioty Suzy Lelièvre żyją własnym życiem. Niechętnie przyjmują formę, której się od nich oczekuje, są posłuszne własnej logice. Sugerują bunt materii i przeczą grawitacji. Artystka, tworząc swoje obiekty, sugeruje pozory ich wolnej woli i ducha transgresji. Ale czy chodzi tylko o bunt przedmiotów? To zapewne metafora, zaklęty w przedmiotach protest wolnego umysłu przeciw utartym schematom, społecznie narzuconym rolom i normom wszelkiej standaryzacji. Posługując się pozornie lekką i zabawną formą, artystka zadaje bardzo radykalne pytania. Wszystkie prace Suzy Lelièvrei można obejrzeć na jej stronie internetowej.
http://www.suzylelievre.fr/







Suzy Lelièvre. Rzeźby. Źródło: www.suzylelievre.fr

Robbie Rowlands z Melbourne jest wykształconym w Australii i USA rzeźbiarzem i performerem. Z codziennych przedmiotów i miejsc tworzy nową jakość, poprzez ich precyzyjne segmentowanie i gięcie. Ogromnych rozmiarów plasterkowane paski z desek obiera ze ścian i podłóg opuszczonych budynków, niczym skórki z warzyw i owoców, zardzewiałe znaki drogowe i rury poddaje fragmentacji i wygina jak serpentyny. Piękne! Artysta bada pojęcia stabilności i wrażliwości poprzez manipulowanie przedmiotami i środowiskiem. Artystyczne zakłócenia odzwierciedlają nieunikniony upływ czasu, wpływający na wszystko, co nas otacza. Jego manipulowane obiekty i przestrzenie zacierają granice między naszym sfabrykowanym światem, a światem przyrody. Na skutek interwencji artysty przedmioty miękną i ukazują swój nieodkryty potencjał, zapraszając nas do odkrycia ich na nowo, gdzieś między tym, co było i tym, co może stać się... Prace artysty można obejrzeć na jego stronie internetowej.
http://www.robbierowlands.com.au








Robbie Rowlands. Rzeźby. Źródło: www.robbierowlands.com.au

Trzydziestojednoletnia Jessica Harrison jest brytyjską artystką rzeźbiarką, która tworzy miniaturowe wersje tradycyjnych mebli. Meble są dość szokujące, bo tapicerowane imitacją ludzkiej skóry. Z kolei tradycyjne dekoracyjne figurki ceramiczne wydawać by się mogły sielskim zjawiskiem. Jessica Harrison reprezentuje zdecydowanie ciemniejsze podejście do tematu. Jej ostatnie prace ceramiczne wykorzystują tę tradycję jako punkt wyjścia do szokujących dzieł uzupełnionych o krew i wnętrzności. W ten sposób Harrison ponownie opisuje ciało w rzeźbie przez skórę i organy wewnętrzne, prezentując alternatywny, w stosunku do tradycyjnego – binarnego, sposób myślenia o ciele, który oddziela to co wewnątrz i na zewnątrz ciała. Strona artystki:
http://www.jessicaharrison.co.uk/







Jessica Harrison. Porcelanowe figurki. 2010. Źródło: www.jessicaharrison.co.uk





Jessica Harrison. Meble ze skóry. 2009. Źródło: www.jessicaharrison.co.uk

Francuska artystka Soasig Chamaillard wychowała się w chrześcijańskim środowisku. Jej spojrzenie na życie jest wynikiem wpływu tego środowiska. Figlarna interakcja różnych ikon społecznych, przemian fizycznych i w rezultacie nieprawdopodobnych kombinacji, została zwieńczona w jej wizji kobiecej roli i miejsca kobiety we współczesnym społeczeństwie. Ta wewnętrzna niespójność i kwestionowanie kobiecej roli, doprowadziły ją do wykorzystania w pracy artystycznej jednego z najbardziej świętych symboli chrześcijańskich – Maryji Dziewicy.
http://www.soasig-chamaillard.com/





Soasig Chamaillard. Figurki. 2013. Źródło: www.soasig-chamaillard.com

W żartobliwy, niemal zabawny sposób Toni Spyra daje widzowi skłaniający do refleksji impuls. Dokonując transformacji przedmiotów codziennego użytku, artysta z Wiednia pragnie sprowokować nowy punkt widzenia na temat różnych sposobów korzystania z codziennych czynności. Przez wykorzystanie przedmiotów użytkowych, artysta tworzy poczucie swojskości. Na drugi rzut oka widz jest w stanie zrozumieć cały obraz i uświadomić sobie, jak Toni Spyra transportuje swoje obawy dotyczące środowiska i krytykę przez "zmaterializowanie" myśli.
http://spyras.tumblr.com/






Toni Spyra. 2012-2013. Źródło: spyras.tumblr.com

Urodzony w 1970 roku malarz Paco Pomet, pracujący i mieszkający w Granadzie w Hiszpanii, posiada cudownie dziwaczne poczucie humoru, które przejawia się w każdym z jego obrazów olejnych, zawierających dziwne lub humorystycznych akcenty wizualne. Jego przewrotne surrealistyczne pejzaże i portrety pozornie wyglądają jak historyczne fotografie dokumentalne lub stare zdjęcia z wakacji. Po bliższym przyjrzeniu odbiorca odkrywa drugie dno, a po zastanowieniu trzecie. Oto portfolio artysty:
http://pacopomet.es/en/gallery/portfolio/







Paco Pomet. Obrazy. 2010-2013. Źródło: pacopomet.es

Czy chcecie odkryć nowy wymiar klasycznej rzeźby? Założenie rzeźbom hipsterskich sukienek, biodrówek lub trampek daje im niesamowity, nowy charakter. Stają się nowoczesne i mają tak współczesny, ludzki wygląd, że czas dzielący nas od ich powstania zdaje się nie istnieć. Wyglądają jak ludzie, którzy mogliby pojawić się w naszym życiu. To przebija rzeźby Madame Tussauds. Jeśli oburza Was takie traktowanie rzeźb, zdradzę Wam, że to tylko fotograficzna manipulacja w wykonaniu Alexisa Persani. Mieszkający w Paryżu grafik specjalizuje się w fotoilustracji, retuszu, typografii i kaligrafii. Możecie śledzić jego profil na facebooku:
https://www.facebook.com/alexis.persani/photos








Léo Caillard (foto), Alexis Persani (retusz). 2013. Źródło: todayilearned.co.uk

Tematy w sztuce się powtarzają, ale trzeba je analizować na nowo, pokazywać w innym aspekcie formalnym, szukać świeżego spojrzenia. Treści mogą mieć wymiar uniwersalny, ale dziś należy je prezentować inaczej niż kiedyś. Choć niektóre tematy się wyczerpują, stale pojawiają się nowe. Prawdziwa sztuka jest w awangardzie nowych idei i nowych trendów. Artyści wiedzą o świecie więcej niż kiedyś i potrafią tę wiedzę przekazać w taki sposób, aby coraz dalej przesuwać granice ludzkiej percepcji. Skoro życie potrafi nas stale zaskakiwać, to tym bardziej powinniśmy tego oczekiwać od sztuki.  


Joanna Furgalińska