pl | eng

Artyści, którzy odeszli
w ostatnich dwunastu miesiącach

Czytano 7152 razy


Skoro wszyscy, to Furgaleria.pl też. Nie możemy 1 listopada nie zamieścić listy tych, którzy odeszli w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Taka nowa świecka tradycja. Zwłaszcza, że w ostatnim roku śmierć rozdawała bilety w jedną stronę bez umiaru. Z listy żywych zostali wykreśleni malarze, rzeźbiarze, architekci, graficy, ilustratorzy. Na całym świecie. Dziś przypominamy ich twórczość i najważniejsze dokonania. Zobaczcie galerię, w której wspominamy zmarłych ludzi sztuki:

Will Barnet
Amerykański artysta znany ze swoich obrazów, akwarel, rysunków i grafik przedstawiających zarówno ludzi i zwierzęta, w zwykłych scenach z życia codziennego, jak i transcendentne oniryczne światy. Jeden z najbardziej utytułowanych twórców amerykańskiej sztuki współczesnej.
Artysta zmarł 13 listopada 2012 roku. Miał 101 lat.


Will Barnet. Autoportret. Źródło: williamturnbullart.com

William Turnbull
Modernistyczny rzeźbiarz, malarz, rysownik i wykładowca rzeźby pochodzenia szkockiego. Jeden z czołowych artystów brytyjskich XX wieku. Wystawiał w najbardziej prestiżowych galeriach na całym świecie.
Artysta zmarł 15 listopada 2012 roku. Miał 90 lat.


William Turnbull. Rzeźby. Źródło: williamturnbullart.com

Ladislas Kijno
Francuski malarz o polskich korzeniach, urodzony w Warszawie w 1921 roku, przeniósł się z rodziną do Francji w 1925 roku. Zanim został malarzem, studiował filozofię. Reprezentował Francję na Biennale w Wenecji w 1980 roku.
Artysta zmarł 27 listopada 2012. Miał 91 lat.


Ladislas Kijno. Interférence, tryptyk. 2007. Źródło: www.fundacio-stampfli.org

Spain Rodriguez
Jeden z najbardziej znanych twórców amerykańskiego komiksowego undergroundu. Twórca kultowego Trashmana, który powstał na podstawie własnych doświadczeń artysty, członka gangu motocyklowego.
Artysta zmarł 28 listopada 2012 roku. Miał 72 lata.


Spain Rodriguez. Trashman. Źródło: bernalwood.wordpress.com

Oscar Niemeyer
Brazylijski architekt, jeden z największych twórców światowej architektury modernistycznej. Zaprojektował wiele budynków użyteczności publicznej i mieszkalnych. Najsłynniejszymi z jego projektów są budynki w nowej stolicy Brazylii – mieście Brasília z lat 1957–1964. Wszystkie projekty tamtejszych budynkówbb pochodzą z pracowni Niemeyera, zaś projekt urbanistyczny miasta został opracowany przez jego mentora Lúcio Costę. W 1987 Brasília została przez UNESCO wpisana na listę dziedzictwa ludzkości.
Artysta zmarł 5 grudnia 2012 roku, 10 dni przed swoimi 105 urodzinami.


Oscar Niemeyer. Brasilia. Źródło: www.bbc.co.uk

Andrzej Dłużniewski
Polski wszechstronny artysta, malarz, rysownik, grafik, fotograf, performer. Tworzył również formy literackie, zarówno beletrystykę, jak i poezję konkretną. W 1997 roku artysta uległ wypadkowi samochodowemu, w wyniku którego stracił wzrok. Od 1998 roku wykonawcami jego obrazów byli jego żona oraz dawny student.
Artysta zmarł 16 grudnia 2012 roku. Miał 73 lata.


Andrzej Dłużniewski. Geonauci. Galeria Kordegarda. Warszawa. 2005. Źródło: www.obieg.pl

Jerzy Bereś
Polski rzeźbiarz, autor akcji i performer. Jeden z najbardziej oryginalnych polskich twórców współczesnych. Sztuka Beresia jest sztuką symbolu, metafory i metafizycznych skojarzeń. Ma na swoim koncie szereg wystąpień, będących komentarzem do polityki, religii, sztuki i filozofii, w których artysta często posługuje się własnym ciałem i obiektem. Realizował także akcje nazywane przez siebie "mszami", w których poruszał najważniejsze polskie problemy, m. in.: Msza Romantyczna, Msza Polityczna, Msza polska.
Artysta zmarł 25 grudnia 2012 roku. Miał 82 lata.


Jerzy Bereś. Trzecia dysputa z Marcelem Duchamp. CSW Zamek Ujazdowski. Warszawa. 1990. Źródło: www.obieg.pl

Marian Wantoła
Polski rysownik i twórca filmów animowanych, czołowy artysta Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Twórca między innymi takich filmów animowanych, jak Bolek i Lolek, Marceli Szpak czy Reksio.
Artysta zmarł 1 stycznia 2013 roku. Za miesiąc miałby 97 lat.


Marian Wantoła. Reksio – kadr z filmu. Źródło: kultura.gazeta.pl

Walenty Gabrysiak
Oryginalny polski malarz i grafik mieszkający i tworzący w Krakowie. Jego nieprzedstawiające malarstwo w istocie nie było abstrakcyjne, choć artysta sam siebie uważał za abstrakcjonistę. Jego sztuka była szukaniem formy plastycznej dla bytów istniejących, choć niekoniecznie materialnych, dla procesów zachodzących na granicy intelektu i techniki.
Artysta zmarł 13 stycznia 2013 roku. Za miesiąc miał obchodzić 93 urodziny.


Walenty Gabrysiak. Zbliżenia I. 1989. Źródło: www.muzeum.krakow.pl

Zofia Garlińska-Hansen
Polska architekt, przedstawicielka modernizmu, współautorka (wraz z mężem – Oskarem Hansenem) teorii Formy Otwartej, zakładającej powstawanie aglomeracji w układzie południkowym i koncepcji Linearnego Systemu Ciągłego, która wprowadzała zasadę projektowania obiektów mieszkalnych na miarę potrzeb mieszkańca..
Artystka zmarła 24 stycznia 2013 roku. Miała 88 lat.


Zofia i Oskar Hansen. Osiedle Słowackiego. Lublin. 1965-72. Źródło: bryla.pl

Shōzō Shimamoto
Znany w świecie japoński twórca awangardowy, jeden z czołowych artystów XX wieku, członek grupy Gutai, pionier mail-artu, był jednym z pierwszych artystów tworzących ten rodzaj sztuki. W roku 1996 był nominowany jako kandydat do Nagrody Nobla. Dwukrotnie brał udział w Biennale w Wenecji.
Artysta zmarł 25 stycznia 2013 roku. Miał 85 lat.


Shōzō Shimamoto. Źródło: suedtirol-wellness.eu

Richard Artschwager
Amerykański artysta interdyscyplinarny o europejskich korzeniach, malarz, rysownik i rzeźbiarz, znany ze swojej niezależności stylistycznej, łączącej elementy pop-artu, sztuki konceptualnej i minimalizmu. Wystawiał w najbardziej prestiżowych galeriach świata.
Artysta zmarł 9 lutego 2013 roku. Miał 89 lat.


Richard Artschwager. Piano Piano. 2011. Źródło: www.artslife.com

Adam Roman
Polski rzeźbiarz, profesor, wykładowca Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, długoletni kierownik Katedry Konserwacji Rzeźby Kamiennej, uczestnik powstania warszawskiego, autor m. in. słynnej Sztafety, znajdującej się przy wejściu na Stadion Narodowy.
Artysta zmarł 25 lutego 2013 roku. Miał 96 lat.


Adam Roman. Sztafeta. 1955. Źródło: pl.wikipedia.org

Tomasz Jura
Wybitny grafik i rysownik, autor plakatów i rysunków satyrycznych, pedagog, profesor ASP w Katowicach. Jego rysunki były pikantne, pełne zabawnych komentarzy i aluzji do polskiej obyczajowości. Sławę przyniosły mu rysunki erotyczne, np. słynny "kalendarz" - 365 pozycji na 365 dni w roku.
Artysta zmarł 30 marca 2013 roku. W tym roku obchodziłby 70 urodziny.


Tomasz Jura. Plakat. Źródło: fontnieczcionka.pl

Storm Thorgerson
Wybitny brytyjski artysta grafik, był jednym z członków grupy artystycznej Hipgnosis, z którą zaprojektował wiele rozpoznawalnych i charakterystycznych okładek albumów płytowych. Najbardziej znany był ze współpracy z zespołem Pink Floyd.
Artysta zmarł 18 kwietnia 2013 roku. Miał 69 lat.


Storm Thorgerson. Okładki płytowe. Źródło: coolhunting.com

Ottavio Missoni
Jeden z najsłynniejszych projektantów mody, założyciel włoskiego domu mody Missoni, w młodości lekkoatleta. Urodzony w w Dubrowniku. Był projektantem dresów narodowej reprezentacji Włoch na Letnie Igrzyska Olimpijskie 1948 w Londynie. Zajął na nich 6 miejsce w finale biegu na 400 metrów przez płotki. Był wielokrotnym mistrzem Włoch w biegach na 400 m i 400 m przez płotki indywidualnie oraz w sztafecie. W roku 1953 wspólnie z żoną założyli dom mody Missoni. Do sławnych osób noszących kolekcje Missoni należą Cameron Diaz, Jessica Simpson, Mischa Barton, Sharon Stone, Demi Moore oraz Mary-Kate i Ashley Olsen.
Artysta zmarł 9 maja 2013 roku. Miał 92 lata.


Missoni. Najsłynnieszy wzór zygzakowy Missoni. Lata 60-te. Źródło: www.italymagazine.com

Bernard Waber
Jeden z najbardziej znanych amerykańskich ilustratorów i autorów książek dla dzieci. Najbardziej popularna na całym świecie jest kultowa seria jego książek o krokodylu Lyle'u. Do dnia jego śmerci, jego 33 książki sprzedały się w nakładzie 1 750 000 egzemplarzy.
Artysta zmarł 16 maja 2013 roku. Miał 91 lat.


Bernard Waber. Performance. 1967. Źródło: www.theremainsoftheweb.com

Otto Muehl
Austriacki artysta performer o skomplikowanej biografii, główny uczestnik i założyciel nurtu artystycznego znanego jako Akcjonizm wiedeński. Jako porucznik Werhmachtu brał udział w bitwach lądowych podczas Ofensywy w Ardenach w 1944 roku. W 1991 roku został oskarżony o przestępstwa na tle seksualnym z udziałem nieletnich i skazany na 7 lat więzienia. Wypuszczony na wolność założył małą społeczność w Portugalii i opublikował pamiętniki z więzienia. Interesował go proces destrukcyjny malarstwa oraz ciało jako arena akcji performatywnych.
Artysta zmarł 26 maja 2013 roku. Miał 87 lat.


Otto Muehl. Lyle, Lyle, Crocodile. 1965. Źródło: modernkiddo.com

León Ferrari
Współczesny konceptualny artysta prowokator argentyńskiego pochodzenia. Niektórzy kwestionują jego artyzm, ze względu na używanie cudzych dzieł bez zezwolenia. Swoimi pracami naraził się na konflikt z ówczesnym arcybiskupem Buenos Aires Jorge Mario Bergoglio, obecnym papieżem Franciszkiem, który doprowadził do zamknięcia jego wystawy. Walczył też z juntą wojskową w Argentynie. Jedna z jego najbardziej znanych prac, powstała w okresie wojny wietnamskiej, zatytułowana "Zachodnia cywilizacja i chrześcijaństwo" przedstawia figurę Chrystusa ukrzyżowaną na skrzydłach amerykańskiego myśliwca. Ferrari zdobył m. in. nagrodę Złotego Lwa na Biennale Sztuki w Wenecji.
Artysta zmarł 25 lipca 2013 roku. Miał 92 lata.


León Ferrari. Ostatnia wiecerza. 2000. Źródło: search.it.online.fr

Jerzy Desselberger
Artysta plastyk, projektant znaczków pocztowych, grafik i ornitolog. Znakomicie umiał połączyć obie swoje pasje. Był autorem znaku graficznego Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków oraz 178 znaczków pocztowych zaprojektowanych na zlecenie Poczty Polskiej, ukazujących liczne gatunki polskich ptaków. Jako ornitolog był pionierem opieki nad ptakami, organizując i prowadząc ośrodek rehabilitacji dla ptaków, który stał się później inspiracją dla Ptasiego Azylu w warszawskim Ogrodzie Zoologicznym. Wraz z żoną Krystyną Rogaczewską opracował mieszankę nabiałową dla ptaków.
Artysta zmarł 6 sierpnia 2013 roku. Miał 82 lata.

Jerzy Desselberger. Kartka okolicznościowa.. Źródło: www.otop.org.pl

Sławomir Mrożek
Jeden z najważniejszych polskich pisarzy, dramatopisarz, prozaik oraz rysownik. Autor wielu satyrycznych opowiadań i utworów dramatycznych o tematyce filozoficznej, politycznej, obyczajowej i psychologicznej. Jako dramaturg zaliczany do nurtu teatru absurdu. Dramat Tango z 1964 przyniósł mu światową sławę. Zanim napisał pierwszy dramat, w 1950 roku zadebiutował jako rysownik. Od 1953 publikował cykle rysunków w Przekroju. Ze względu na rangę jego pisarstwa, jego twórczość rysunkowa pozostaje mniej doceniana, choć to jeden z najlepszych polskich rysowników satyrycznych, a jego rysunki są klasą samą w sobie.
Artysta zmarł 15 sierpnia 2013 roku. Miał 83 lata.


Sławomir Mrożek. Rysunek satyryczny. Źródło: www.wykop.pl

Piotr Szmitke
Artysta interdyscyplinarnyi wizjoner, twórca i teoretyk sztuk wizualnych, scenograf, kompozytor, dramatopisarz i reżyser. Autor i propagator nowego pojęcia w sztuce – metaweryzmu, w myśl którego tworzywem artystycznym jest sama historia sztuki, artysta zaś kuratorem ustalającym jej przestrzeń. Metaweryzm zakłada tworzenie wirtualnych osobowości artystów posiadających swoje biografie i skrajnie różne style artystycznej wypowiedzi, wynikłe z określonego kontekstu społeczno-kulturowego. W doktrynie metawerystycznej kluczową rolę odgrywa perspektywa optymentalna, według której prawdziwa wiedza o przedmiocie rodzi się w akcie jego postrzegania.
Artysta zmarł 15 sierpnia 2013 roku. Miał 58 lat.


Piotr Szmitke. Muzyka na kobietę i osła. 2007. Źródło: commons.wikimedia.org

Witold Pałka
Znakomity malarz, postimpresjonista i kolorysta, absolwent krakowskiej ASP. Stworzył swój własny niepowtarzalny styl. Tematem jego obrazów było życie elit, świat rozwagi i dystyngowanego spokoju, zupełnie odmienny od tego, co proponuje współczesna popkultura.
Artysta zmarł 29 sierpnia 2013 roku. Miał 85 lat.


Witold Pałka. W teatrze. 2005. Źródło: www.desa.art.pl

Jerzy Hamdermander
Znakomity malarz i grafik, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Precyzyjny i dokładny, wirtuoz warsztatu, niedościgniony mistrz portretowania morza, niezwykły gawędziarz i ciepły człowiek.
Artysta zmarł 22 września 2013 roku. Miał 78 lat.


Jerzy Handermander. Kutry. Źródło: www.asp.katowice.pl

Ángeles Santos Torroella
Wybitna artystka katalońska, jedna z najbardziej rozpoznawalnych malarek europejskich, surrealistka. Żona i matka malarzy.
Artystka zmarła 3 października 2013 roku. Za miesiąc skończyłaby 102 lata.


Ángeles Santos Torroella. Zebranie. 1929. Źródło: www.flickr.com

Anthony Caro
Wybitny brytyjski rzeźbiarz współczesny, jeden z czołowych rzeźbiarzy XX wieku. W opozycji do tradycji ustanowionej przez Henry'ego Moore'a twierdził, że rzeźba powinna być eksponowana w zamkniętym pomieszczeniu, w plenerze bowiem staje się elementem otoczenia, wchodzi z nim w silne związki, w zamkniętej przestrzeni natomiast staje się ona samoistną strukturą.
Artysta zmarł 23 października 2013 roku. Miał 89 lat.


Anthony Caro. Rzeźba. Źródło: tombailey1.wordpress.com

Mam nadzieję, że ci wybitni artyści pozostaną niezapomniani.  


Joanna Furgalińska