pl | eng

Do czego służą książki?
– architectural review

Czytano 3805 razy


Choć UNESCO ogłosiła 23 kwietnia Dniem Książki, w naszym kraju to maj jest tradycyjnie miesiącem książek, w maju odbywały się kiedyś kiermasze, w maju odbywają się aktualnie największe targi książek. Postanowiłam skorzystać z ostatniego majowego weekendu i zająć się tematem związanym z książkami.
Czy książki są nam jeszcze do czegoś potrzebne? Wydania papierowe wypierane są przez ich elektroniczne wersje, z czytników korzysta coraz więcej użytkowników. Książki zastępowane są e-bookami, czasopisma – wydaniami internetowymi, encyklopedie – Wikipedią, a słowniki dostępne są w sieci. Zmierzch tradycyjnej książki następuje w niespodziewanym tempie. Popularny na całym świecie Oxford English Dictionary jest teraz dostępny wyłącznie w wersji elektronicznej. Wyszukanie hasła jest prostsze i szybsze w internecie, niż w wielotomowym słowniku czy encyklopedii.
Większość książek wydaje się na razie w obu wersjach – elektonicznej i papierowej, ale kto wie, jak długo?
Najważniejsze światowe księgozbiory zostały zdigitalizowane za pomocą specjalnie do tego celu skonstruowanych skanerów. Inicjowane są kolejne projekty, takie jak Światowa Biblioteka Cyfrowa czy Europeana, mające na celu udostępnienie dzieł literatury, sztuki i filmu jak najszerszej rzeszy odbiorców.
Co wobec tego robić z niepotrzebnymi książkami, których pozbywają się biblioteki? Oddać artystom, na pewno coś ciekawego zbudują. Książki to świetny budulec, praktyczny, czysty, łatwy w użyciu – to zewnętrzność. Ale jest też metaforyczne przesłanie tych instalacji – książki to wiedza, historia, dziedzictwo ludzkości.
Zapraszam na przegląd budowli wykonanych z książek.

1. Home (Dom) jest instalacją rzeźbiarską, którą kolumbijski artysta Lagos Miler zbudował z książek w 2011 roku w Magnan Metz Gallery w Nowym Jorku. Starannie ułożone książki tworzą zwartą kopułę, która jest całkowicie samonośna. Całość instalacji do obejrzenia tu: http://magnanmetz.com/exhibitions/?exhibition=63


Home. Miler Lagos. Nowy Jork. 2011. Źródło zdjęcia: http://www.thefancy.com/things/265024247/Home-by-Miler-Lagos

2. The Fourth Thousand Years (Czwarte tysiąclecie) to instalacja rzeźbiarska Adama Batemana powstała przy okazji wystawy czterech artystów Znaczenie słów w Brigham Young University w 2011 roku. Bateman: Główną strukturą moich rzeźb jest tekst książek, strukturą wtórną jest forma z książek. W ten sposób książki rzeczywiście mają takie znaczenie jak słowa, a ich układ jest uporządkowany jak pismo. W świecie Adama Batemana książki są strukturalną podstawą, niezależnie czy buduje ściany, kule czy stosy.



Adam Bateman. The Fourth Thousand Years. books. 2011.
Źródło zdjęcia: http://blog.seattlepi.com/bookpatrol/2011/05/28/the-biblio-universe-of-adam-bateman/

3. The Book Cell (Cela z książek) zbudowana w Centro de Arte Moderna - Foundation Calouste Gulbenkian w Lizbonie (2006) to instalacja z książek urodzonego w Czechosłowacji Mateja Krena. Artysta ma na swoim koncie wiele wspaniałych budowli z książek, powstałych w wielu muzeach świata (Passage, L'esprit du collectionneur, Cinema, Gravity mixer, The new ten, Beauty and the book, Scanner i inne). Matej Kren często używa książek, aby wywołać u widza poczucie nieskończoności. Badając strukturę zewnętrzną książek, jednocześnie traktuje je jako narzędzie poznania. Sens swoich prac widzi w połączeniu funkcji konstrukcyjnej, którą książki posiadają jedynie w masie, z indywidualną, pierwotną funkcją, jako źródła wiedzy. Po rozebraniu instalacji, książki wracają zwykle na swoje pierwotne miejsce.


Matej Kren. The Book Cell. Centro de Arte Moderna - Foundation Calouste Gulbenkian. Lisbon, Portugal.2006.
Źródło zdjęcia: http://escapefromabankruptstate.com/tag/books//


Scanner. Museum of Modern Art in Bologna. 2010.
Źródło zdjęć: http://flavorwire.com/110042/wanted-a-house-built-out-of-books
Komplet prac na stronie artysty: http://www.matejkren.cz/

4. Wieża Babel Marty Minujín zbudowana z 30,000 książek w 2011 roku w Buenos Aires w Argentynie, które zostało przez UNESCO wybrane na Światową Stolicę Książki 2011. Zastosowane surowce zostały przekazane przez biblioteki i czytelników chętnych do pomocy, a także przez ponad 50 ambasad.


Marta Minujín. Tower of Babel. Buenos Aires. 2011
Źródło zdjęcia: http://1800recycling.com/2011/08/tower-recycled-books/#.UaZ9bz7rCPM

5. Sanktuarium (naturalnej wielkości stacja bezynowa wykonana z okładek książek, stawiająca pytanie o rychły koniec zarówno książek, jak i stacji paliw) i inne prace Joba Koelewijna, holenderskiego konceptualisty. Koelewijn został laureatem Heineken Prize for Art w 2006 roku za Continuing Performance, gigantyczny regał w kształcie symbolu nieskończoności wypełniony setkami książek w twardej oprawie, symbolizujący nieskończoną naturę wiedzy i moc książek. Ma na koncie jeszcze kilka innych instalacji zbudowanych z książek.


Job Koelewijn. Sanktuary. 2007


Job Koelewijn. Continuing Performance. 2006
Źródło zdjęć: http://www.eco-artware-notes.com/tag/job-koelewijn/

6. Wieże z książek Rune Guneriussena, norweskiego konceptualisty i fotografa. Jego prace, co prawda nie dorównujące skalą tym przedstawionym powyżej, mają jednak szczególny charakter, są bowiem instalacjami w naturze. Artysta buduje swoje instalacje od 2005 roku w różnych miejscach w Norwegii. Stara się uchwycić równowagę między naturą a kulturą człowieka na wszystkich poziomachi naszej egzystencji. Prace składa wyłącznie na miejscu, następnie fotografuje instalacje w różnych, wyłącznie naturalnych warunkach. W opozycji do obecnej mody nie chce dyktować sposobu rozumienia swojej sztuki, ale raczej wskazuje drogę do zrozumienia historii.
Wszystkie prace do obejrzenia na stronie artysty: http://www.runeguneriussen.no/wallno03/03_01.html




Rune Guneriussen. Wieże z książek. 2008-2013. Źródło: runeguneriussen.no

Nie sposób zaprezentować wszystkich książkowych budowli i instalacji, mając do dyspozycji tak krótką formę. Na koniec coś z naszego kraju, czyli
7. Improwizowany schron Szymona Kobylarza, artysty sztuk wizualnych z ASP w Katowicach. Według autora: „Improwizowany schron” jest częścią większego cyklu zatytułowanego Civil Defence(polski tytuł: „Przysposobienie obronne”). Inspiracją do jej powstania były filmy instruktażowe zamieszczane w Internecie, ukazujące proste sposoby na stworzenie różnego typu broni i urządzeń z przedmiotów codziennego użytku oraz lektura podręczników do obrony cywilnej na wypadek katastrofy nuklearnej.


Szymon Kobylarz. Improwizowany schron. Katowice. 2012.
Źródło: http://www.asp.katowice.pl/news/post/925/jest-czescia-wiekszego-cyklu-zatytulowanego-civil

Wszystko zmierza we właściwym kierunku. Zbiory biblioteczne będą zapisane na dyskach, z książek wybudujemy biblioteki, a tęsknotę za pełną opasłych tomów domową biblioteczką zawsze można zastąpić jakimś erzatzem ;-).


Projekt wnętrza: Abigail Ahern
Źródło:  http://theselby.com/galleries/abigail-ahern/
 


Joanna Furgalińska