pl | eng

Ciało sztuki, sztuka ciała.
O współczesnym tatuażu.

Czytano 3834 razy


Lato nas co prawda nie rozpieszcza, ale w końcu plaże i deptaki zaroją się półnagimi herosami i długonogimi boginiami zdobionymi w kolorowe wzory. Do niedawna tatuaże kojarzyły się jedynie z kryminalistami, marynarzami bądź muzykami metalowymi. Dziś, poza artystami i sportowcami, noszą je biznesmeni, pracownicy korporacji, politycy, lekarze, nauczyciele. Tatuaże ma nawet wicepremier polskiego rządu. Na pierwszy rzut oka tatuaż wydaje się jedynie formą zdobienia ciała, jak manicure czy fryzura. W istocie to radykalny sposób wyrażania własnego ja, praktyka tożsamościowa w zindywidualizowanym społeczeństwie, w którym rozluźniły się wszelkie więzy, symbolicznie rozumiany akt samostanowienia i autonomii. Przekształcanie swojego ciała i kreowanie go na swój własny, niezależny od innych sposób, który wpływa na sposób postrzegania posiadacza tatuażu przez innych. To też nadal akt osobistej odwagi. Noszenie tatuażu, choć coraz bardziej modne, nie jest społecznie akceptowane i przez większość jest postrzegane negatywnie. Dlatego niektórym grupom zawodowym nie zezwala się na noszenie tatuaży w widocznych miejscach – na przykład policjantom lub pracownikom LOT-u. Coraz więcej osób decyduje się jednak na tatuowanie ciała, i to nie przedstawiciele konkretnej grupy, tylko cały przekrój społeczny. To niejako wolnościowy głos pokolenia, które traktuje tatuaż jako symboliczną formę oporu przeciw dyskryminacji i uprzedzeniom. Wobec tatuaży, oczywiście. W dzisiejszych czasach tatuaże są jednak postrzegane przede wszystkim jako przejaw autoekspresji, ekstrawertycznej osobowości i manifestacja osobistej wolności.


Źródło: pinterest.com

Trzeba jednak wziąć pod uwagę nie tylko artystyczny wyraz tatuażu, jest to bowiem także pozawerbalny komunikat, zwłaszcza wśród osób pozbawionych wolności. I choć tatuaże więzienne i tatuaże osób pozostających na wolności to dwa zupełnie różne zjawiska, które różnią się nie tylko znaczeniowo, ale i wizualnie, należy mieć świadomość, że każdy symbol coś znaczy lub wyraża. Tatuując sobie różę na znak miłości do wybranki, dobrze wiedzieć, że w subkulturze więziennej oznacza przebytą chorobę weneryczną, a błyskawica szybką rękę w kradzieży. Biorąc pod uwagę trwałość tatuaży, należy podchodzić do nich ze szczególnym namysłem. Wszelka doraźność, tatuowanie imion aktualnych ukochanych lub ich portretów, może w przyszłości okazać się nie lada kłopotem. Należy też starannie wybierać salony tatuażu, wystrzegać się amatorów i analfabetów ;-)


Źródło: pinterest.com

Jednak tradycyjne podejście do tatuażu się zmienia. Powoli przebija się do społeczniej świadomości, że tatuaż to sztuka. Rzeczywiście tatuowanie jest coraz cześciej uważane za pełnoprawną, rządzącą się własnymi regułami, dziedzinę sztuki. Coraz więcej ludzi jest w stanie przełamać uprzedzenia i wpaść w zachwyt nad pięknym dziełem (ciałem?) sztuki tatuażu. W czasach, gdy sztuka to coś więcej niż obraz wykonany farbą i pędzlem lub rysunek ołówkiem na papierze, tatuaż naprawdę zaczął być postrzegany jako artystyczne medium. Mimo wizualnych walorów, tatuaż nigdy nie był pomyślany jako sztuka w czystym sensie. Ale w ciągu ostatnich kilku lat narasta tendencja, żeby go postrzegać jako formę sztuki, w ten sam sposób, jak postrzega się instalacje lub czaszkę wysadzaną diamentami. Jest w tym sporo logiki. Jak w każdej dziedzinie sztuki, także wśród tatuaży są przykłady amatorszczyzny i partactwa. To jednak nie powinno przekreślać go, jako artystycznego medium, tak, jak złe obrazy nie przekreślają malarstwa jako sztuki. Jest wielu prawdziwych artystów wśród tatuażystów. Wirtuozeria techniczna i umiejętności manualne niektórych twórców są zadziwiające i mają prawdziwie artystyczną wartość. Ale żeby być prawdziwym artystą, potrzebny jest nie tylko warsztat, a przede wszystkim wizja i oryginalna myśl. Stopniowo spośród osób zajmujących się zawodowo wykonywaniem tauażu wyodrębnia się grupa artystów.

Za ojca chrzestnego współczesnego tatuażu uważany jest Don Ed Hardy, amerykański artysta z Kalifornii, absolwent wydziału grafiki San Francisco Art Institute. Nauczycielem Hardy'ego był Sailor Jerry Collins, słynny amerykański tatuażysta poprzedniego pokolenia, dzięki któremu mógł w 1973 roku studiować sztukę tatuażu w Japonii u mistrza klasycznego japońskiego tatuażu Horihide. To jemu zawdzięczamy wprowadzenie estetyki japońskiego tatuażu i zaszczepienia japońskich technik jego wykonywania na amerykański, a potem na europejski grunt.


Ed Hardy. Źródło: pinterest.com


Tatuaż Eda Hardy'ego. Źródło: content.cdlib.org

Jedną z kluczowych postaci rozwijającego się ruchu artystów tatuażu jest działający w Nowym Jorku Thomas Hooper. Jest niezwykle popularny, ma 6-miesięczną listę oczekujących, mimo bardzo wysokich cen. Hooper, jak wielu artystów tatuażu zadbał także o potwierdzenie swojego poziomu artystycznego w tradycyjny sposób – przy pomocy dyplomu magistra sztuki renomowanej uczelni artystycznej. Tatuaż jest dziedziną sztuki, która wymaga poważnego traktowania.


Thomas Hooper. Źródło: jenkjaernet.wordpress.com


Tatuaż Thomasa Hoopera Źródło: nybodyart.com


Tatuaż Thomasa Hoopera. Źródło: theautologicalmetaphor.tumblr.com


Tatuaż Thomasa Hoopera. Źródło: kalici-dovme.com

Multidyscyplinarny duet artystyczny Expanded Eye czyli Jade TomlinsonKev James dzielą swój czas między Londyn i Thonon-les-Bains we Francji, gdzie realizują szereg przedsięwzięć artystycznych w różnych dyscyplinach, takich jak ilustracja, instalacje, kolaż, asamblaż, street art i sztuka tatuażu. Tworzenie grafiki na ludzkim ciele wymaga największej precyzji i jest najtrudniejsza dla artystów.


Expanded Eye. Ilustracje. Źródło: expandedeye.co.uk


Expanded Eye. Tatuaż. Źródło: thisiscolossal.com


Expanded Eye. Tatuaż. Źródło: thisiscolossal.com


Expanded Eye. Tatuaż. Źródło: thisiscolossal.com

Berliński artysta Peter Aurisch tworzy tatuaże z taką swobodą, że aż trudno uwierzyć, że to naprawdę tusz wstrzykiwany maszynką pod skórę, a nie mix odręcznych szkiców wykonanych kredką i wielokolorowych malarskich impresji.


Peter Aurisch. Tatuaż. Źródło: peteraurisch.com


Peter Aurisch. Tatuaż. Źródło: peteraurisch.com


Peter Aurisch. Tatuaż. Źródło: thisiscolossal.com


Peter Aurisch. Tatuaż. Źródło: thisiscolossal.com


Peter Aurisch. Tatuaż. Źródło: thisiscolossal.com

Zapraszam na krótki przegląd ciekawych współczesnych aktów samostanowienia.


Tatuaż. Źródło: motherjones.com


Tatuaż. Źródło: inkah.tumblr.com


Tatuaż. Źródło: funcage.com


Tatuaż. Źródło: flickr.com


Tatuaż. Źródło: wohlundtoll.com


Tatuaż. Źródło: imgur.com


Tatuaż. Źródło: sv-a.tumblr.com


Tatuaż. Źródło: dopewitch.tumblr.com


Tatuaż. Źródło: areyoutryingtodeduceme.tumblr.com


Tatuaż. Źródło: lilou73.tumblr.com

Żadna sztuka nie powinna być degradowana ani wyśmiewana. Tatuaże są formą sztuki. W związku z tym powinny one być traktowane z takim samym szacunkiem i podziwem, jak inne formy sztuki, ponieważ są rodzajem ekspresji i kreatywności. Paradoksalnie, nie istnieje forma sztuki związana z człowiekiem bardziej niż sztuka tatuażu. Wytatuowany człowiek jest jak płótno malarskie. Jeśli pomyśli się w ten sposób, do odbiorcy dociera, że jest to naprawdę wyjątkowa forma sztuki. Z żadnym innym rodzajem dzieła nie można wejść w tak intymny kontakt. Tylko posiadając tatuaż jesteś w 100% właścicielem dzieła sztuki, które towarzyszy ci zawsze i wszędzie. Należy tylko dobrze wybrać artystę, bo tatuaż jest dość trwały ;-)  


Joanna Furgalińska