pl | eng

Portret Królowej

Czytano 797 razy


Królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II z dynastii Windsorów skończyła właśnie 90 lat, a od września 2015 jest najdłużej panującym monarchą Wielkiej Brytanii, bowiem pobiła rekord swojej praprababki – królowej Wiktorii, który wynosił 63 lata, 7 miesięcy i 2 dni. Królowa jest jak wino, im starsza, tym bardziej lubiana i ceniona. Zawsze była chłodna, powściągliwa i dyskretna, ostatnio jednak jej wizerunek znacznie się ocieplił, a królowa cieszy się obecnie wielką sympatią Brytyjczyków. Mimo ogromnej popularności nigdy nie stała się celebrytką, choć na świecie nie ma sławniejszej od niej kobiety. Jest także jedną z najczęściej malowanych kobiet na świecie. Odkąd wstąpiła na tron, powstało ponad 130 jej oficjalnych portretów. I niezliczona ilość nieoficjalnych.


Ushoshi Momen (5 lat). Portret Królowej Elżbiety. 2011. Źródło: theguardian.com

Protokół każe malować królową w oficjalnej pozie, oficjalnym stroju, z poważnym wyrazem twarzy lub oficjalnym półuśmiechem. Najoględniej mówiąc, żaden z tych obrazów nie jest dziełem sztuki, ale przecież nie o sztukę w nich chodzi. Jednak, nawet wśród tych oficjalnych portretów są takie, które pokazują bardziej "ludzki" wymiar królowej. Wśród nich portret z 1973 roku autorstwa słynnego brytyjskiego portrecisty Michaela Noakesa i, namalowany w 2013 roku z okazji 60. lecia wstąpienia Elżbiety II na tron, ekspresjonistyczny portret Dana Llywelyna Halla. Nie ma potrzeby dodawać, że żaden z nich nie należy do ulubionych obrazów brytyjskiego dworu.


Oficjalne portrety Królowej Elżbiety. 1953/1986/3003. Źródło: telegraph.co.uk



Michael Noakes. Królowa Elżbieta. 1973. Źródło: telegraph.co.uk



Dan Llywelyn Hall. Królowa Elżbieta. 2013. Źródło: news.artnet.com

Uznania na dworze nie zdobył także portret królowej namalowany w 2001 roku przez Luciena Freuda. Artysta, malujący zwykle rodzinę i przyjaciół, i traktujący swoich modeli dość swobodnie, porównał to twórcze wyzwanie do wyprawy polarnej. Mimo, że portret ma zaledwie 23.5 x 15.2 cm.




Lucian Freud. Królowa Elżbieta. 2001. Źródło: artnet.com

Presja, z którą muszą się zmierzyć portreciści królowej jest ogromna. Z jednej strony wymagania stawiane przez zleceniodawców, a z drugiej reputacja artysty. John Wonnacott, znany brytyjski malarz współczesnych scen rodzajowych, wyszedł obronną ręką z postawionego mu przez National Portrait Gallery zadania, malując ponad trzymetrowy obraz The Royal Family: A Centenary Portrait..


John Wonnacott. The Royal Family: A Centenary Portrait. 2000. Źródło: artnet.com

Niespecjalnie przypadł do gustu królowej obraz Horse in Royal Blue namalowany w stylistyce nowych dzikich przez niemiecką malarkę Nicole Leidenfrost, podarowany jej przez niemieckiego prezydenta Joachima Gaucka w 2015 roku. Portret, wzorowany na zdjęciu królowej z dzieciństwa, przedstawia ją w towrzystwie ojca na jej pierwszym kucu szetlandzkim. Królowa wyraziła opinię, że niebieski jest zabawnym kolorem dla konia.



Nicole Leidenfrost. Horse in Royal Blue. 2015. Źródło: telegraph.co.uk

Nicole Leidenfrost nie jest jedyną niemiecką artystką, która sportretowała brytyjską królową. Kilka portretów królowej wyszło w latach 60. tych zeszłego wieku spod pędzla Gerharda Richtera. Niestety nie wiadomo, czy spodobały się na dworze.



Gerhard Richter. Königin Elisabeth. 1966/1967. Źródło: gerhard-richter.com

Nie ma natomiast wątpliwości, że amerykański artysta George Condo nie należy do ulbieńców brytyjskiego dworu. Jego obraz Dreams and Nightmares of the Queen jest najbardziej znienawidzonym portretem królowej, a brytyjskie zrzeszenie portrecistów określiło go jako żenująco zły. Kuratorzy Tate Modern byli odmiennego zdania, wystawiając obraz w galerii w 2006 roku.


George Condo. Dreams and Nightmares of the Queen. 2006. Źródło: artnet.com


George Condo. Pop Queen. 2006. Źródło: uk.phaidon.com


George Condo. Portrety Elżbiety II. 2006. Źródło: pinterest.com

Z pewnością do jej faworytów nie należy portret namalowany przez hiszpańskiego artystę Oscara Nina, choć nie wiadomo nic o jakiejkolwiek oficjalnej reakcji na ten obraz.


Oscar Nin. Oscar Nin. Źródło: saatchiart.com

Akceptacją królowej cieszą się natomiast portrety pop-artowego artysty z Brazylii Romero Britto. Ten zatytułowany The Queen (Brazilian Theme) powstał w 2011 roku z okazji diamentowego jubileuszu wstąpienia Jej Wysokości na tron i znajduje się w zbiorach prywatnych królowej.



Romerro Britto. The Queen (Brazilian Theme). 2011. Źródło: artspace.com


Romerro Britto. Queen Elizabeth. 2012. Źródło: theroyalpost.com

Na podstawie zdjęcia ze srebrnego jubileuszu królowej (1977) powstał w 1985 roku cykl 18 serigrafii Andyego Warhola. Tym samym brytyjska królowa dołączyła do innych celebrytek, które portretował Warhol. Portrety brytyjskiej królowej powstały jako część cyklu Reigning Queens przedstawiającej panujące w 1985 roku na świecie cztery królowe: Elżbietę II, królową Holandii Beatrix, królową Danii Małgorzatę II i królową Ntombi Twala z Suazi. Andy Warhol portretował brytyjską królową już wcześniej, a jego grafiki cieszyły się sympatią brytyjskiego dworu. W końcu zarówno pop-art, jak i królowa, są made in Great Britain.



Andy Warhol. Reigning Queens: Queen Elizabeth. 1985. Źródło: extravaganzi.com


Andy Warhol. Queen Elizabeth. Źródło: transparentvignettes.tumblr.com

Nie wydaje mi się, żeby szczególną sympatią królowa darzyła swoje portrety autorstwa koreańskiego artysty Kima Dong Yoo, które są kolażami wykonanymi przy użyciu małych portretów księżnej Diany. Natomiast pochodzący z Malezji Amir Zainorin stworzy portret – kolaż z pocztówek.



Kim Dong Yoo. Queen Elizabeth vs. Diana. 2007/2011. Źródło: artnet.com, koreaneye.org


Amir Zainorin. Queen Elizabeth. 2012. Źródło: arts.com

Zresztą kolaże z podobizną brytyjskiej królowej to chyba sport narodowy Brytyjczyków. Najczęściej są robione z guzików, ale przedstawicielka food artu Prudence Staite wykonała kolaż wielkości 6m x 6m z 2012 babeczek (cupcakes).




Jane Perkins. Queen. Źródło: dailymail.co.uk



Prudence Staite. Cupcake Queen. 2012. Źródło: mirror.co.uk

Królowa inspiruje także miejskich partyzantów i twórców graffiti. Najbardziej znana jest jako Ziggy Stardust. Tak Banksy uczcił jej diamentowy jubileusz. Dzieło znajduje się na murze w Bristolu – rodzinnym mieście artysty. Królowa występuje jednak w wielu wcieleniach, portretowana przez takich twórców street artu, jak Pegasus, Bambi, Mr.Brainwash i wielu innych. Nie wiadomo, jaki jest stosunek królowej do ulicznej twórczości.


Banksy. Queen as Ziggy Stardust. 2012. Źródło: telegraph.co.uk









Queen Elizabeth street art. 2011. Źródło: pinterest.com

Nie sposób pokazać wszystkich interesujących portretów brytyjskiej królowej. Zwłaszcza, że w ogłoszonym z okazji jej diamentowego jubileuszu międzynarodowym konkursie dla osób do lat 18 na portret królowej wzięło udział 14 928 osób z 64 krajów. Dzieła były wspaniałe. Oto niektóre z nagrodzonych prac.






Konkursowe Portrety Królowej Elżbiety. 2011. Źródło: theguardian.com
 


Joanna Furgalińska